ENE04 - technique etanch air-top

Voorziening | Luchtdichtheid van technische voorzieningen

Luchtdichtheid van technische voorzieningen

(Bron: Volodymyr Plysiuk / Shutterstock.com)

Deze voorziening behandelt de luchtdichtheid van de technische installaties (verwarming, ventilatie, elektriciteit ...) en van bepaalde klassieke zwakke plekken in de schil die zijn toe te schrijven aan de technische voorzieningen (trappenhuizen en liftschachten, openingen van technische kokers, rookafvoeren, afzuigkappen ...).

Hoe omgaan met de speciale technische voorzieningen vanuit het oogpunt van de luchtdichtheid?

De technische voorzieningen kunnen luchtlekken doen ontstaan, aangezien ze er aanleiding toe kunnen geven dat het luchtscherm moet worden doorboord, zoals in het onderstaande schema is te zien.

image02

Voorbeelden van doorgangen door het luchtscherm ter hoogte van de technische voorzieningen (bron: WTCB – WTCB-Contact 01/2012 (nr. 33) )

De keuze en de plaats van de technische installaties (luchtgroep, technische ruimte, afvallokaal...) moeten worden bepaald tijdens het algemene ontwerp van de luchtdichtheid van een gebouw, van bij het begin van het project.

Tijdens de werken is het van fundamenteel belang om voor een goede coördinatie tussen de verschillende actoren te zorgen, om te vermijden dat er doorboringen (HVAC-leidingen, elektrische kokers...) worden gecreëerd na de plaatsing van het luchtscherm, zonder dat ze worden opgevuld.

Het is ook belangrijk om de werken te faseren, om te vermijden dat het onmogelijk wordt om bepaalde plaatsen luchtdicht te maken.

Verwarmings- en sanitair-warmwaterinstallaties

Voor de doorboringen zal er naargelang van het geval een geprefabriceerde soepele mof worden geplaatst of een opvulling door middel van bepleistering worden uitgevoerd. Een soepele mof bestaat uit een “buis” waardoor de leidingen lopen, en een al dan niet zelfklevende slab. In het tweede geval zal deze slab correct moeten worden bevestigd met behulp van kleefband.

image03

Geprefabriceerde soepele mof (bron: WTCB – WTCB-Contact 01/2012 (nr. 33) )

De te overwegen oplossing zal afhangen van de aard van de wand waardoor de leidingen lopen: metselwerk of houtskelet.

Metselwerk

Bij metselwerk wordt de luchtdichtheid meestal gegarandeerd door pleisterwerk. Dit pleisterwerk kan scheuren rond de leidingen, die kunnen uitzetten. Om zich te wapenen tegen deze scheuren, is het mogelijk om :

  • in afwachting een mantelbuis te plaatsen op de plaatsen waar de leidingen zullen lopen, die correct zal kunnen worden gevuld met het pleister. De luchtdichtheid zal later worden gegarandeerd door middel van een soepele mof die bestand zal zijn tegen de uitzettingen;

image04_nl

Plaatsing van een mantelbuis in afwachting en van een soepele mof (bron: WTCB – WTCB-Contact 01/2012 (nr. 33) )

  • de bepleistering aan de binnenzijde in twee keer uit te voeren: allereerst het pleister aanbrengen op de lopende delen van de wanden behalve loodrecht op de doorboringen, vervolgens de leidingen en de soepele mof plaatsen, en ten slotte de bepleistering voltooien door deze mof te integreren.

image05_nl

Aanbrenging van het pleister aan de binnenzijde in twee keer (bron: WTCB – WTCB-Contact 01/2012 (nr. 33) )

Houten dak

Bij een houtskelet wordt de luchtdichtheid meestal gerealiseerd door middel van OSB-platen. Loodrecht op de doorboringen zal ze, net zoals voor de wanden in metselwerk, kunnen worden gerealiseerd door tijdens de plaatsing van de leidingen een soepele mof te plaatsen.

Het is belangrijk om te vermelden dat de doorboringen niet luchtdicht kunnen worden gemaakt door ze te vullen met polyurethaanschuim, omdat bepaalde kieren tussen leidingen niet kunnen worden afgedicht.

Aandachtspunten

Er moet tijdens de uitvoering rekening worden gehouden met een aantal aandachtspunten ;

  • de mof vóór of tijdens de plaatsing van de leiding op de leiding aanbrengen. Een latere plaatsing zal zeer ingewikkeld en zelden toereikend zijn ;
  • soepele moffen gebruiken die zijn aangepast aan de diameter van de leidingen ;
  • het lijmoppervlak van de soepele mof schoonmaken, om er de perfecte hechting van te garanderen ;
  • plooien vermijden in het luchtscherm, in de slab van de mof of de kleefband waarmee deze slab op het luchtscherm van de wand wordt bevestigd ;
  • Een lekdetectietest uitvoeren zolang de aansluitingen nog bereikbaar en verbeterbaar zijn ;
  • de voorkeur geven aan de radiale plaatsing van de kleefband ten opzichte van de buis (in de lijn van de buis), boven een tangentiële plaatsing (overeenkomstig de omtrek van de buis) die ertoe kan leiden dat deze kleefband loskomt ten gevolge van een beweging ;
image06aimage06b

Radiale plaatsing van de kleefband

Tangentiële plaatsing van de kleefband

(Bron: WTCB – WTCB-Contact 01/2012 (nr. 33) )

Hygiënische ventilatie

Wat betreft de hygiënische ventilatie, betekent de inaanmerkingneming van de luchtdichtheid dat er wordt gebruikgemaakt van gestandaardiseerde, luchtdichte inbouwaansluitingen. Het is voor de ventilatie bijvoorbeeld van belang om kokers te verkiezen die gemakkelijk luchtdicht kunnen worden gehouden.

Voor de doorboringen zal er naargelang van het geval een geprefabriceerde soepele mof worden gebruikt of een opvulling door middel van bepleistering worden uitgevoerd.

image01

Dichte aansluiting voor kanaaldoorgang (bron: Pro clima )

Elektriciteit

De technische voorzieningen die in de muren worden geplaatst die in contact staan met de buitenomgeving, zijn vaak noodzakelijk.

Om de luchtdichtheid te garanderen, is het dus mogelijk om :

  • luchtdichte accessoires (moffen, klossen) te integreren ;

image07    image08    image09

Luchtdichte accessoires (bronnen: Pro clima en WTCB)

  • de standaardklossen volledig in een bad van pleister plaatsen ;

image10

Standaardklossen vol en zat in het pleister plaatsen (bron: WTCB )

  • wanneer de elektrische kabels zijn verbonden met de buitenomgeving en in buizen zijn geplaatst, bestaat een courante techniek erin om silicone in de buis en tussen de kabels te injecteren. Het is belangrijk dat er niet te veel silicone wordt geïnjecteerd, zodat deze prop kan worden verwijderd wanneer er nieuwe draden moeten worden getrokken.

image11_nl

Technische snede in de beschermbuis en de klos (bron: Matriciel)

Deurbellen en buitenverlichtingstoestellen

Bij deurbellen en buitenverlichtingstoestellen levert de doorboring voor de elektriciteitskabel weinig problemen op, want het volstaat om de doorboring correct op te vullen met kit, voorgevormde moffen... in overeenstemming met de voorschriften in de paragraaf “Elektriciteit”.

Het volgende filmpje belicht de punten waaraan aandacht moet worden besteed inzake luchtdichtheid voor openingen voor kabels en leidingen.

Dichting rond kabels, leidingen

Bron: ConClip

Hoe omgaan met de zwakke plekken in de schil die zijn toe te schrijven aan de technische voorzieningen, vanuit het oogpunt van de luchtdichtheid?

In de ontwerpfase van de luchtdichtheid van het gebouw zal over het algemeen voorrang worden gegeven aan de uitsluiting van de technische ruimten, de openingen… van het luchtdicht volume. Dit voorschrift zal echter moeten worden genuanceerd in functie van de complexiteit van de geometrie van het luchtdicht te maken volume en de grootte van het gebouw.

Raadpleeg voor meer informatie over de definitie van het luchtdicht volume het dossier Luchtdichtheid verbeteren

Trappenhuizen en liftschachten

Idealiter bevinden de trappenhuizen en liftschachten zich buiten het luchtdicht volume. Daardoor kan het schoorsteeneffect worden beperkt. Er zal ook kunnen worden gebruikgemaakt van een toegangssas voor de gebouwen, waarmee dit schoorsteeneffect ook kan worden bestreden.

Voor de trappenhuizen en liftschachten die ventilatie nodig hebben, wanneer deze zich in het luchtdicht volume bevinden, kan er worden gebruikgemaakt van automatische verluchtingskleppen. Deze kleppen zijn gewoonlijk gesloten. Ze worden met name in de volgende gevallen geopend :

  • nood aan rookafvoer, door middel van de rookdetectie in de koker (in geval van een stroompanne automatische opening: positieve openingslogica ;
  • nood aan ventilatie, die wordt gedetecteerd aan de hand van verschillende parameters (bedrijfstoestand van de installatie, temperatuur, kwaliteit van de lucht ...).

Aangezien de opening wordt gecontroleerd en het grootste deel van de tijd is gesloten, is het gerechtvaardigd om de klep tijdens de blowerdoortest gesloten te houden om de luchtdichtheid van het gebouw te beoordelen. *** LIEN A AJOUTER SUR "blowerdoortest" VERS ENE04-D05 ***

image12a    image12b

Met een automatische klep kan het ventilatiedebiet worden geregeld (bronnen: Bluekit en Leefmilieu Brussel)

Openingen van technische kokers

Het is belangrijk om aandacht te besteden aan de openingen in de hoge gebouwen. Ze werken als schachten waarin het schoorsteeneffect zich perfect kan ontwikkelen.

Het is belangrijk om te vermelden dat deze openingen in de meeste gevallen in het bovenste gedeelte moeten worden geventileerd (koninklijk besluit van 19 september 1997). De toegangselementen moeten dus zeer goed dicht worden gemaakt.

Er zijn twee mogelijkheden om de luchtdichtheid van de openingen te behandelen, afhankelijk van het feit of ze over de volledige hoogte van het gebouw doorlopen, dan wel horizontaal zijn verdeeld.

  • Doorlopende opening : er worden automatische verluchtingskleppen geïnstalleerd (zie paragraaf over de trappenhuizen en liftschachten) en de toegangselementen worden perfect dicht gemaakt.

image13

Afdichting van de toegangselementen (bron: Leefmilieu Brussel )

  • Horizontale verdeling : de opening wordt op elke verdieping onderverdeeld door de vloeren waardoor de leidingen lopen. Het is dan noodzakelijk dat de vloeren :

    • uit niet-brandbare materialen bestaan en een RF (brandweerstand) van ½ u tot 1 u hebben, afhankelijk van of het om een laag, een middelhoog of een hoog gebouw gaat ;
    • ter hoogte van de leidingen zijn opgevuld.

image14

Horizontale verdeling, wat de nood aan ventilatie uitsluit (bron: Leefmilieu Brussel )

Rook- en warmteafvoeren en luiken

De luchtdichtheid ter hoogte van de rook- en warmteafvoeren (RWA's) of de luiken die toegang verlenen tot niet-verwarmde zolders, moet in het bijzonder worden verzorgd: ze moeten worden beschouwd als horizontale vensters (kleefband tussen vast kader en gebouw, meerdere luchtdichte aanslagen... ).

Het is ook belangrijk om de locatie te bepalen van de luiken en de afvoeren, en om na te gaan of de apparaten zelf aan de luchtdichtheidscriteria voldoen.

Afzuigkappen

De maatregelen op het gebied van luchtdichtheid hangen af van het type afzuigkap:

  • afzuigkappen met koolstoffilter : de behandelde lucht blijft in het verwarmd volume. Er wordt niets naar buiten afgevoerd en het luchtscherm wordt dus op geen enkele manier doorboord. Er hoeven geen bijzondere maatregelen te worden genomen. Deze oplossing wordt over het algemeen vaker gebruikt voor kleine installaties.
  • afzuigkappen die buitenlucht aanvoeren en/of lucht naar buiten afvoeren : in dat geval moeten de ventilatiekokers luchtdicht worden gemaakt door deze op te vullen op de plaats waar ze door het luchtscherm gaan (zoals wordt uitgelegd in de paragraaf “Hygiënische ventilatie”), en door een luchtdichte klep in de kokers te plaatsen. Deze oplossing wordt over het algemeen vaker gebruikt voor grotere installaties.

Meer weten

bijgewerkt op 11/12/2017

Code n° : G_ENE04 - Thema's : Energie - Andere thema's : Werf | Luchtdichtheid - Gerelateerde project components : Verwarming | Sanitair warm water | Verlichting | Elektriciteit | Ventilatie